‘Herbeleven. Man. Godverdomme’ –  LEGER

Recensie: Nikki de Groot

Op vrijdag 13 maart gaat Ro theater’s LEGER in première in het Ro theater te Rotterdam. Vrijdag de 13e brengt ongeluk zeggen ze altijd. Berk en Bauman, gespeeld door Gijs Naber en Herman Gilis, hebben het geluk ook niet gevonden in het leven. De perfecte datum dus om de voorstelling in première te laten gaan. Hoewel na het zien van de voorstelling vrijdag de dertiende geen betekenis meer heeft.

We komen de zaal binnen en Gijs Naber is al te zien op het podium. Gijs speelt de rol van Thomas, of eigenlijk is het Berk nu. ‘Ik vervel als een gek in de zon, het leek wel of ik onuitputtelijk veel lagen huid had, ik trok zo hele lappen vel van mijn vlees. Ze noemen mij berkenboom, of gewoon Berk en groot gelijk hadden ze.’
Berk ijsbeert heen en weer, om nerveus van te worden. Op onverklaarbare wijzen word het doodstil in de zaal terwijl het zaallicht nog aan is maar de volle concentratie gaat uit naar Berk. Het licht dooft.

Als de jonge soldaat Berk terugkeert van een vredesmissie kan hij niet meer aarden. In de oorlog heeft hij zijn vriend en kameraad Simon verloren. Als Simon ‘s vader Bouwman hem vraagt mee terug te gaan naar de plek waar het gebeurde, biedt Berk hevig weerstand. In zijn nachtmerries keert hij al steeds terug naar de verschrikkelijke gebeurtenis. Een pijnlijke en heftige confrontatie volgt.

Het decor is een soort open kubus dat als huis dient. Het zorgt ervoor dat het een intieme setting wordt, waardoor de spelers niet opgaan in het grote toneel. De lampen in de kubus zorgen voor schaduw die de acteurs volgen wat symbolisch lijkt voor het verhaal. Het verhaal laat zien wat vijf procent van de 130.000 veteranen heeft meegemaakt, een posttraumatische stress-stoornis. Het is een aangrijpend verhaal dat je steeds meer doet afvragen waarom soldaat worden zo’n grote jongensdroom is. Dit is iets wat Gijs Naber zich ook afvroeg en voor deze twee acteurs schreef Rik van den Bos het stuk; LEGER.

‘Heb je wel eens in een minuut gewoond? Heb je ooit meegemaakt hoe een minuut zich zo ver uitrekt dat-ie alles omvat? Dat je zo graag wil dat die minuut voorbijgaat, maar wat je ook doet, je komt er niet uit? Dat is waanzin.’ Een prachtig tekstfragment dat de voorstelling doet omvatten.

Schreeuwen, een verdrietige vader, een getraumatiseerde vriend. Het doet ontroeren, er wellen tranen op en ook het meisje voor me veegt een traan van haar wang. Kan je het begrijpen hoe ze zich voelen? Ik denk het niet, maar Gijs en Herman weten de emoties goed over te brengen.

LEGER is een prachtige voorstelling over het verwerken van trauma’s en verdriet. Een voorstelling die je bezocht moet hebben wanneer je een intiem stuk wilt zien met goede acteurs. Daarnaast is het verhaal ook opgeschreven in een boekje. Herbeleven. Man. Godverdomme.

FOTO : Leo van Velzen

hart heelhart heelhart heelhart heelhart half

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.